13 punktów i 500 zł: okres próbny od 4 września 2026

Od 4 września 2026 r. w Polsce zaczynają być stosowane nowe zasady okresu próbnego dla osób, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B. Nie obejmą jednak jednakowo każdego świeżego kierowcy. Najpierw trzeba sprawdzić datę uzyskania uprawnienia: przepisy przejściowe tworzą trzy różne grupy.

Najpierw ustal, do której grupy należysz

Sama informacja „mam prawo jazdy od 2026 roku” nie wystarczy. Liczy się dzień pierwszego uzyskania kategorii B.

Pierwsze dwie grupy łączy starszy system. Okres próbny trwa w nim 2 lata od wydania dokumentu. Przez pierwsze 8 miesięcy samochód powinien mieć z przodu i z tyłu białą okrągłą nalepkę z zielonym liściem klonowym. W tym czasie obowiązują limity 50 km/h w obszarze zabudowanym, 80 km/h poza nim oraz 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej. Nie wolno też podejmować pracy jako kierowca pojazdu kategorii B ani osobiście prowadzić działalności polegającej na takim kierowaniu, z ustawowym wyjątkiem związanym z kwalifikacją wstępną. Między 4. a 8. miesiącem trzeba ukończyć dwugodzinny kurs teoretyczny w WORD i godzinne szkolenie praktyczne w ODTJ, a zaświadczenia przedstawić staroście przed końcem 8. miesiąca.

Te okresy biegną od daty wydania dokumentu, a nie od 4 września. U kierowcy z pierwszej grupy część z nich mogła już upłynąć; u osoby z początku marca techniczny start ewidencji może przypaść w środku okna szkoleniowego. Dlatego nie zgaduj, czy obowiązek wygasł: potwierdź własne daty w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta.

Jak wygląda nowy okres próbny od 4 września

Dla osoby mającej co najmniej 18 lat nowy okres próbny trwa 2 lata. Jeżeli kategorię B uzyska siedemnastolatek, okres trwa 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.

Najważniejszy zakaz dotyczy alkoholu i środków działających podobnie. Ustawa wskazuje 0,0 promila we krwi, 0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza oraz 0,0 ng/ml takiego środka w organizmie. To ostrzejsza zasada niż ogólny limit dla kierowców.

Prawo jazdy kategorii B uzyskane po ukończeniu 17 lat, ale przed 18. urodzinami, do ukończenia 18 lat uprawnia do jazdy wyłącznie w Polsce. Przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy — nie dłużej niż do 18. urodzin — samochodem innym niż czterokołowiec można jechać tylko z pasażerem na przednim siedzeniu. Taka osoba musi mieć co najmniej 25 lat, nieprzerwanie posiadać kategorię B od co najmniej 5 lat, nie podlegać zakazowi prowadzenia i nie podlegać mu w ostatnich 5 latach oraz być trzeźwa i nie znajdować się pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu. Wymóg wieku i pięcioletniego stażu nie dotyczy instruktora ani egzaminatora.

Osobno, w okresie próbnym kierowca przed ukończeniem 18 lat nie może przewozić pasażera poniżej 18 lat bez obecności opisanego wyżej pasażera spełniającego ustawowe warunki. Nie może też wykonywać drogowego transportu rzeczy ani przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.

Ważne: w nowym systemie nie ma dawnych limitów 50, 80 i 100 km/h ani obowiązku zielonego listka. Te obowiązki nadal dotyczą wyłącznie opisanej wyżej grupy przejściowej. Kierowca objęty nowym systemem stosuje limity wynikające z ogólnych przepisów i znaków.

Przekroczenie 12 punktów oznacza co najmniej 13

Obowiązkowe szkolenie na płycie poślizgowej nie jest wpisane automatycznie w nowy okres próbny. Pojawia się dopiero po przekroczeniu 12 punktów, czyli od 13 punktów. Punkty muszą wynikać z naruszeń stwierdzonych prawomocnymi rozstrzygnięciami.

Po przekroczeniu progu administrator CEK przekazuje informację staroście. Użytkownik mObywatela ma również otrzymać informację z ewidencji, a starosta zawiadamia kierowcę o obowiązku ukończenia szkolenia.

Co do zasady termin wynosi 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie progu. Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie zapadło dopiero po upływie 9 miesięcy od tego naruszenia, kierowca ma 3 miesiące od dnia, w którym rozstrzygnięcie stało się prawomocne.

Godzina szkolenia kosztuje 500 zł

Rozporządzenie z 19 sierpnia 2026 r. ustala opłatę na 500 zł. Szkolenie prowadzi odpłatnie ośrodek doskonalenia techniki jazdy, czyli ODTJ, a część praktyczna trwa godzinę.

Program obejmuje:

Ćwiczenia odbywają się na płycie poślizgowej według poleceń instruktora techniki jazdy. Jeden instruktor może szkolić najwyżej trzy osoby jednocześnie, ale każda wykonuje wszystkie zadania. Omówienie ćwiczeń nie wlicza się do godzinnej praktyki.

Osoba mająca w prawie jazdy ograniczenie do pojazdu przystosowanego do niepełnosprawności korzysta z odpowiednio przystosowanego samochodu. Jeśli ODTJ go nie ma, może go zapewnić uczestnik. Na uzasadniony wniosek może też uczestniczyć tłumacz języka migowego lub systemu językowo-migowego, zapewniony przez osobę szkoloną.

Po szkoleniu kierownik ODTJ wydaje zaświadczenie i niezwłocznie wprowadza dane do CEK. Zachowaj dokument i sprawdź, czy informacja znalazła się w ewidencji.

Nie każde dwa mandaty wydłużają okres próbny

Osobna reguła dotyczy dwóch wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Nie chodzi o dowolne dwa mandaty, lecz o czyny z katalogu w art. 92 ust. 5 ustawy, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami.

Starosta wydaje wtedy decyzję o przedłużeniu okresu próbnego o kolejne 2 lata, jeżeli oba prawomocne rozstrzygnięcia wydano w okresie próbnym, albo o nałożeniu uzupełniającego okresu próbnego na 2 lata, jeżeli choć jedno wydano po jego zakończeniu. Po prawomocnym stwierdzeniu przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo trzech wykroczeń z ustawowego katalogu starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia. Taki sam skutek ustawa przewiduje po prawomocnym stwierdzeniu naruszenia zakazu z art. 91 ust. 4 lub 5.

Co zrobić teraz

Najważniejsze są więc dwie rzeczy: właściwa grupa dat i próg punktowy. W nowym systemie sam okres próbny nie oznacza wydatku 500 zł. Tę opłatę ponosi kierowca, który podczas okresu próbnego przekroczy 12 punktów.